Co oznacza termin ekologia i czym się ona zajmuje?
5 Kwietnia 2022
Termin ekologia jest powszechnie znany i używany. Coraz częściej przedsiębiorstwa podejmują się różnych inicjatyw ekologicznych, które pozytywnie wpływają na środowisko przyrodnicze. Czym jednak dokładnie jest ekologia i jakim obszarem się zajmuje? Warto sobie przypomnieć, jak ważne ma znaczenie, aby świadomie wprowadzać ekologiczne zachowania do codziennego życia.
Co oznacza termin ekologia i jakie jest jego pochodzenie?
W szkołach wszyscy są uczeni o ekologii od najmłodszych lat. Określenie „eko” zostało spopularyzowane na skalę światową. Używane jest w firmach dla podkreślenia, że wprowadzane są tam ekologiczne rozwiązania, aby zachęcić do zakupu produktu czy też usługi, a przy okazji do dbania o środowisko. Ekologiczne – co to znaczy? Jak dokładnie brzmi definicja? Poniżej znajdziesz wyjaśnienie słowa ekologia oraz czym się ona faktycznie zajmuje.
Ekologia – prosta definicja
Ekologia stanowi wielodziedzinową naukę, która bada współzależności organizmów żywych (biocenozy) z nieożywioną częścią ekosystemu, która stanowi strefę życia tych organizmów (biotopem). Pierwsze wzmianki o ekologii przypisuje się na datę ok. 370-287 p.n.e., a ich autorem był grecki filozof, uczeń i przyjaciel Arystotelesa – Teofrast z Eresos. Badał filozofię przyrody, a dzięki swoim zasługom dostał miano prekursora ekologii i ojca biologii. Samo pojęcie ekologii zostało stworzone w 1869 roku przez Ernsta Haeckela – niemieckiego ewolucjonistę, przyrodnika i filozofa. Termin ekologia jest kontaminacją greckich słów oíkos (dom, środowisko) i logos (nauka).
Pojęcia związane z ekologią
Do prawidłowego zrozumienia ekologii warto zapoznać się z ważnymi terminami, które są ściśle powiązane z tą dziedziną nauki:
- Ekosystem – układ ekologiczny, który tworzą zwierzęta, rośliny i mikroorganizmy (biocenoza) na określonym terenie (biotop).
- Biotop – nieożywiona część ekosystemu.
- Biocenoza – ożywiona część ekosystemu (zwierzęta, mikroorganizmy, rośliny).
- Homeostaza – zdolność organizmów żywych do zachowania równowagi w środowisku wewnętrznym.
- Strefa abiotyczna – obszar, na którym nie występują organizmy żywe.
- Biosfera – warstwa Ziemi, na której występują organizmy żywe. Obejmuje powietrze, ląd i wodę.
- Symbioza – stałe lub czasowe ścisłe współistnienie co najmniej dwóch różnych gatunków (zwierząt lub roślin), które wzajemnie czerpią z siebie korzyści.
- Pasożytnictwo – współzależność między dwoma organizmami żywymi, w której jeden czerpie korzyści, a drugi ponosi szkody.
Czym zajmuje się ekologia?
Ekologia jest interdyscyplinarną nauką, która obejmuje bardzo szeroki zakres wiedzy z różnych dziedzin biologii. Wyróżnia się kilka działów, które zajmują się oddzielnymi kategoriami, w zależności od badanych podmiotów i zjawisk. Ekologia dzieli się na poszczególne dziedziny:
- Autekologia – badanie i określanie zależności przystosowania i prawidłowego funkcjonowania organizmu do środowiska.
- Synekologia – badanie grupy organizmów żywych różnych gatunków oraz oddziaływania między nimi.
- Ekologia ewolucyjna – badanie historii powstania i ewolucji życia organizmów żywych.
- Ekologia populacyjna – badanie zmian liczebności grupy organizmów (populacja) i ich funkcjonowania pod wpływem czynników ekologicznych (biotycznych i abiotycznych).
Każda z wymienionych kategorii zajmuje się badaniem różnych aspektów ekologii. Dzięki badaniom łatwiej jest zrozumieć zjawiska w przyrodzie i powiązania między organizmami żywymi a naturą.
Kim jest ekolog?
Coraz częściej słysząc słowo „ekolog”, na myśl przychodzą aktywiści, którzy za wszelką cenę walczą o ochronę środowiska, nawet jeśli nie mają wykształcenia czy też doświadczenia w tym kierunku. Jednak ekologia to profesja zajmująca się badaniami, podobnie jak w przypadku lekarza czy biologa. Ekolodzy to specjaliści, którzy cierpliwie zajmują się badaniem stanu środowiska oraz relacjami między organizmami żywymi. Dzięki temu są w stanie ocenić jakie kroki należy podjąć, aby harmonia środowiska pozostała zachowana. Wpływają również na różnego typu inwestycje, które mogłyby się przyczynić do poważnych zmian w naturze.
Co to oznacza, że coś jest ekologiczne?
Reklamowanie produktów jako ekologicznych coraz bardziej zachęca klientów do ich kupowania. Społeczeństwo jest stale informowane o korzyściach, jakie przyniesie robienie ekologicznych zakupów w miejsce regularnych. Co natomiast oznacza stwierdzenie, że dany produkt jest eko? Ekologiczne przedmioty to takie, które zostały wyprodukowane z materiałów przyjaznych środowisku. Najczęściej są to rzeczy wielorazowe, wykonane z materiałów z recyklingu, które dostały „drugie życie”. Dotyczy to także ekologicznej żywności, a przede wszystkim warzyw i owoców, do których uprawy nie używano sztucznych nawozów. To, że coś jest ekologiczne, świadczy o tym, że jest przyjazne naturze.
Czym jest ekologia i co zaliczamy do ekologii?
Ekologia jest dziedziną biologii, dzięki której można zrozumieć, dlaczego między organizmami a środowiskiem zachodzą różne procesy. Dzięki takim badaniom łatwiej wprowadzić do codziennego życia zachowania, które wspomogą prawidłowe i bezpieczne funkcjonowanie przyrody, od której zależy życie ludzi, zwierząt i ekosystemów. Badania ekologów pozawalają także przewidzieć, do jakich skutków może dojść, gdy zaobserwuje się różne zmiany w przyrodzie. Ostatecznie wszystko zależy od natury, dlatego też tak ważne jest dbanie o otoczenie, szczególnie w dzisiejszej rzeczywistości, kiedy produkuje się coraz więcej śmieci, zanieczyszczających środowisko.
Zakres ekologii
Ekologia jest bardzo obszerną nauką. Do badań wykorzystuje się wiedzę także z innych dziedzin biologii. Składają się na nie dziedziny:
- mikrobiologia,
- zoologia,
- botanika,
- fizjologia,
- biochemia.
Dzięki temu ekolodzy i przedsiębiorstwa wiedzą, jakie działania należy podejmować w celu ochrony i dbania o prawidłowe funkcjonowanie środowiska, gdzie żyją różne organizmy żywe, które pomagają zachować równowagę w otaczającym ekosystemie. Ekologia uczy jakie interakcje zachodzą w przyrodzie i do jakich konsekwencji może dojść, gdy w środowisku zostanie zaburzona równowaga. Rodzi to także dużą świadomość w społeczeństwie, która przyczynia się do świadomego podejmowania ekologicznych działań np. zastąpienia sztucznych nawozów organicznymi lub inwestowanie w przedmioty wielokrotnego użytku.