Dochód a przychód – czym różnią się te dwa pojęcia?
Porady

Dochód a przychód – czym różnią się te dwa pojęcia?

9 lutego 2020

W języku polskim wyraz „dochód” bardzo często używany jest zamiennie ze słowem „przychód”. Dla wielu osób słowa te oznaczają to samo. Z pewnością ma na to wpływ nie tylko podobieństwo nazw, ale również ich znaczenie – obydwa bowiem są bezpośrednio związane z uzyskiwaniem środków finansowych. Niemniej jednak różnica między tymi pojęciami jest kluczowa. Co więc tak naprawdę oznaczają?

​​​​​​​

Przychodem określa się wszystkie środki finansowe, które stanowią łączną wartość netto, uzyskaną ze sprzedaży dóbr, towarów czy usług. Kwota ta nie oddaje faktycznej sytuacji finansowej. Przychód można uzyskać poprzez:

  • prowadzenie działalności gospodarczej,
  • odbywanie stosunku pracy,
  • świadczenie pracy nakładczej,
  • wykonywanie pracy w ramach stosunku służbowego,
  • posiadanie nieruchomości.

Co można uznać za przychód przedsiębiorcy określono w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Są to oczywiście pieniądze, jak również nabyte rzeczy i prawa. Osoby posiadające firmę powinny pamiętać, że przychód nie określa sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, którą można ocenić dopiero gdy od przychodu zostaną odjęte wszelkie koszty, poniesione w celu jego uzyskania.

Koszty uzyskania przychodu – czym są?

Jak sama nazwa wskazuje, koszty uzyskania przychodu to suma wszystkich wydatków, które poniesiono w celu jego uzyskania, zachowania, lub zabezpieczenia. Każda z tych kwot musi być związana z prowadzoną działalnością, a sam wydatek dobrze udokumentowany (np. w formie faktury) i udowodniony przez płatnika.

W przypadku prowadzenia działalności do podstawowych kosztów uzyskania przychodu zalicza się m.in. zakup towarów handlowych oraz materiałów, zapewniających sprawne funkcjonowanie firmy – czyli wszelkiego rodzaju sprzęt czy wyposażenie biura. W koszty można wliczyć również usługi (np. księgowe), opłaty związane z firmowym rachunkiem bankowym, wynagrodzenie pracowników, koszt reklamy czy podróży służbowych.

Nie tylko osoby prowadzące firmę mogą korzystać z odliczania kosztów uzyskania przychodów. Taki przywilej mają również osoby świadczące usługi na umowie o pracę, umowie zlecenie czy umowie o dzieło. W tym jednak przypadku od przychodu odejmowana jest stała miesięczna kwota. Stawki kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy, obowiązujące w 2020 roku wynoszą kolejno:

  • 250 zł miesięcznie dla pracownika miejscowego (rocznie 3 tys. zł z jednej umowy, 4,5 tys. zł z wielu),
  • 300 zł miesięcznie dla pracownika dojeżdżającego (rocznie 3,6 tys. zł z jednej umowy, 5,4 tys. zł z wielu).

Czym jest dochód?

Znając pojęcie przychodu oraz wiedząc o konieczności pomniejszenia jego wartości o koszty uzyskania, otrzymujemy dochód, czyli czysty zysk, który przedsiębiorca lub pracownik otrzymuje “do ręki”. Najprościej ujmując, są to więc przychody, od których odjęto koszty.

Dochód stanowi więc realne odzwierciedlenie sytuacji finansowej firmy. Co istotne, pojęcia te zawsze są ze sobą powiązane. Jeżeli nie występuje przychód, nie możemy mówić także o dochodzie. Aby dochód mógł zaistnieć, przychód musi być większy niż koszty jego uzyskania. W przeciwnym razie nie możemy mówić o dochodzie, a wyłącznie o poniesionej stracie finansowej.

Jeżeli chodzi o dochód, wyróżnia się dwie podstawowe kategorie:

  • dochód brutto – będący nadwyżką przychodów nad kosztami ich uzyskania przed opodatkowaniem,
  • dochód netto – czyli nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania po odjęciu należytego opodatkowania.

Jak obliczyć dochód netto?

Tak jak zostało wcześniej wspomniane, dochód brutto, czyli ten nieopodatkowany, obliczamy poprzez odjęcie od przychodu kosztów jego pozyskania. Pozostaje jednak pojęcie dochodu netto oraz sprawa jego wyliczenia.

W tym celu należy odliczyć podatek w oparciu o odpowiednią stawkę podatkową:

  • PIT – w przypadku osób fizycznych; rozliczana na zasadach ogólnych (czyli przy uwzględnieniu dwustopniowej skali podatkowej [17 i 32 proc.], gdzie wysokość oprocentowania zależna jest od uzyskanego dochodu) lub za pomocą podatku liniowego (którego wartość wynosząca 19 proc. jest stała i niezależna od osiąganych przychodów),
  • CIT – w przypadku osób prawnych.

Następnie określoną stawkę podatkową należy odtrącić od kwoty dochodu brutto, bowiem to właśnie on stanowi podstawę do odliczenia podatku. W przypadku ryczałtu podatek odlicza się bezpośrednio od kwoty przychodu.