BDO – co to jest i kiedy jest potrzebne?

Zastanawiasz się, czym jest system BDO? Jest to baza związana z gospodarką odpadami, jednak nie każdy przedsiębiorca musi zgłaszać w niej swoją działalność. Dowiedz się, co oznacza BDO i przekonaj się, czy dotyczy Cię obowiązek rejestracji, a jeśli tak, to kiedy i jak tego dokonać.

BDO – co to znaczy?

BDO to skrót od Bazy Danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce Odpadami. Nie jest rejestrem samych odpadów, a podmiotów, które wprowadzają do kraju produkty, które generują odpady i/lub gospodarują nimi. Rejestr został stworzony w 2018 roku na podstawie ustawy wydanej przez Ministerstwo Środowiska (dzisiejsze Ministerstwo Klimatu), a zarządzają nim Marszałkowie Województw.

Czemu właściwie służy rejestr BDO – co to w praktyce zmienia? Twórcy systemu teleinformatycznego są zdania, że dzięki takiej bazie można w sprawny sposób kontrolować obieg odpadów i przekazywać niezbędne w tym zakresie informacje do Inspekcji Ochrony Środowiska. Dzięki temu można zapobiegać niezgodnemu z prawem gospodarowaniu odrzutami i marnotrawstwem.

Kogo przede wszystkim dotyczy obowiązek rejestracji BDO?

Wszelkie informacje odnośnie do tego, kto musi rejestrować się w bazie BDO zawarte są w art. 50 oraz art. 51 ustawy o odpadach. Niemniej można wyróżnić, że dotyczy to przede wszystkim tych przedsiębiorców, którzy:

• wprowadzają na terytorium kraju produkty w opakowaniach, opony, oleje smarowe, pojazdy (z wyłączeniem tych historycznych), baterie lub akumulatory, a także sprzęt elektroniczny i elektryczny;
• produkują lub importują opakowania;
• wytwarzają, przetwarzają lub transportują odpady i prowadzą ich ewidencję.

Warto pamiętać, że obowiązek rejestracji do BDO jest nakładany zarówno na większych, jak i mniejszych przedsiębiorców, a nawet tych, którzy prowadzą jednoosobową działalność. W rejestrze znajdą się więc zakłady kosmetyczne, gabinety stomatologiczne, małe księgarnie, firmy cateringowe itp. Co ciekawe, ewidencji nie podlegają przedsiębiorcy, którzy zlecą odrębnej firmie wykonanie pracy w zakresie czyszczenia, remontu, rozbiórki czy sprzątania. W tym przypadku obowiązek ciąży po stronie wykonującej usługę.

Kwestią, która może sprawiać nieco nieporozumień, jest to, co właściwie uważa się za odpady BDO – które powinny być rejestrowane, a które nie muszą. Przede wszystkim należą do nich te określane mianem instalacji BDO – co to jest w praktyce? W głównej mierze są to stacjonarne urządzenia techniczne lub zespoły tych urządzeń. Zalicza się do nich na przykład oczyszczalnie ścieków czy maszyny do kruszenia, obróbki lub szlifowania. Każde z tych urządzeń powinno być uwzględnione w sprawozdaniu o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu nimi. Raz w roku składają je przedsiębiorcy, którzy prowadzą ewidencję odrzutów.

Co jeszcze warto wiedzieć o bazie BDO? Nie wszystkie odpadki należy rejestrować. Te uznane za odpady komunalne, które wytwarza każde gospodarstwo domowe, nie podlegają obowiązku rejestracji. Jeżeli więc prowadzisz firmę, w której odpady nie wykraczają poza granicę tych komunalnych, nie musisz składać wniosku o wpis do bazy. Wciąż nie możesz określić, czy dotyczy Cię ten obowiązek? Skorzystaj z ankiety udostępnionej na oficjalnej stronie internetowej BDO.

Gdzie i kiedy należy dokonać rejestracji do BDO?

Każdy przedsiębiorca, którego dotyczy przymus rejestracji w BDO, powinien złożyć odpowiedni wniosek przed rozpoczęciem swojej działalności gospodarczej. Jeśli tego nie zrobił, powinien zrobić to jak najszybciej, ponieważ za brak wpisu w rejestrze grozi kara grzywny. Do każdego wniosku należy dołączyć oświadczenie o spełnieniu wymagań niezbędnych do wpisu do rejestru BDO.

Niektórzy zobowiązani są także do dołączenia odpowiednich dokumentów BDO – co to jest w praktyce? Wszystko zależy od tego, jakie produkty wprowadzasz do obiegu. Przykładowo, jeśli są nimi pojazdy, to niezbędne będzie dołączenie kopii umowy z przedsiębiorcami, którzy prowadzą stacje demontażu. Z kolei ci, którzy pracują z bateriami i akumulatorami, powinni dostarczyć informację potwierdzającą dobrowolny udział w systemie ekozarządzania i audytu.

Ile kosztuje zapis w rejestrze BDO?

Zapis w rejestrze BDO kosztuje 100 zł w przypadku małych przedsiębiorców i 300 zł dla większych firm. Konieczność uiszczenia opłaty dotyczy każdego przedsiębiorcy, który objęty jest obowiązkiem rejestrowania swojej działalności w bazie danych. Podczas składania wniosku należy do niezbędnej dokumentacji dołączyć potwierdzenie uiszczenia opłaty rejestracyjnej. Pamiętaj, że należy ją co roku odnawiać (z tego powodu nazywa się ją opłatą roczną) z racji samego prowadzenia rejestru. Jeżeli w danym roku dopiero rejestrujesz się w BDO, opłata roczna będzie obowiązywała przez dwanaście miesięcy. Należy ją złożyć do końca lutego za dany rok kalendarzowy.

Gdzie można dokonać zapisu do rejestru BDO?

Sprawę tę można załatwić w Urzędzie Marszałkowskim lub drogą elektroniczną. Żeby złożyć wniosek online, wystarczy zalogować się przy pomocy e-dowodu tożsamości lub profilem zaufanym na stronie internetowej BDO. Jak to zrobić? Musisz na witrynie kliknąć w zakładkę „Złóż wniosek online”, a następnie (po rejestracji konta) przejść do wniosków i kliknąć „Nowy wniosek”. Po uzupełnieniu wszystkich informacji kliknij „Wyślij” lub „Złóż wniosek”.

W takim razie co to jest numer BDO? Po złożeniu i zaakceptowaniu wniosku dane przedsiębiorstwo otrzyma swój indywidualny numer w bazie. Jest on bardzo ważny, ponieważ musi być umieszczany na fakturach i innych dokumentach. Wynika to z mocy art. 63 ustawy o odpadach. Niestety, nie jest doprecyzowane, o jakie dokładnie dokumenty chodzi. Z pewnością jednak numer BDO powinien pojawiać się na wystawianych przez przedsiębiorstwo rachunkach. W przeciwnym razie właściciel firmy może zostać obciążony karą administracyjną w tej samej wysokości, co kara za brak zapisu w rejestrze.

Czy za brak zapisu w rejestrze można otrzymać karę?

Rejestracja w BDO jest obowiązkowa dla wymienionych wcześniej podmiotów ze względów prawnych i administracyjnych. Bez tego nie byłaby możliwa kontrola nad pozostałościami po tworzywach sztucznych. Za brak wpisu grozi kara administracyjna (od 5000 zł do nawet 1 mln złotych) lub kara, którą narzuca się w drodze sądowej, czyli kara grzywny (kwoty te same co w przypadku poprzedniej) lub aresztu. Kara administracyjna nakładana jest przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Grzywnę można dostać nie tylko za samo niezłożenie wniosku, ale także podanie fałszywych informacji czy nawet brak wniosku o wypisanie z rejestru.

Jeżeli należysz do grona przedsiębiorców, którzy wytwarzają i wprowadzają odpady lub nimi gospodarują, musisz zarejestrować się w systemie BDO. Zwlekanie ze złożeniem wniosku może wiązać się z wysoką karą pieniężną. Wiesz już, czym jest BDO na fakturze i dlaczego ważna jest nie tylko rejestracja, ale i umieszczanie numeru na ważnych dokumentach wystawianych przez przedsiębiorstwo.