Czym jest efekt cieplarniany i jakie są jego skutki?

Co powoduje efekt cieplarniany i czym on właściwie jest? W jaki sposób atmosfera przepuszcza promieniowanie Słońca, a hamuje wydalanie ciepła? W artykule omawiamy efekt cieplarniany – ciekawostki, sposoby walki z ociepleniem klimatu, a także możliwe skutki zwiększania się ilości gazów cieplarnianych w atmosferze.

Czym jest efekt cieplarniany?

Co to jest efekt cieplarniany? Definicja pojęcia mówi, że zjawisko to polega na zwiększaniu się temperatury na Ziemi. Do zmian w temperaturze dochodzi poprzez gromadzenie się gazów cieplarnianych w atmosferze. Efekt cieplarniany nie jest tym samym co globalne ocieplenie – stanowi bowiem jego przyczynę. Tłumaczy to, na czym polega efekt cieplarniany, ale nie wyjaśnia, jak właściwie do niego dochodzi. Warto zatem odpowiedzieć na pytanie – jak powstaje efekt cieplarniany?

Atmosfera ziemska otacza całą planetę, stanowiąc pewnego rodzaju furtkę, przez którą do Ziemi przepuszczane są promienie słoneczne. Ziemia dzięki nim podnosi swoją temperaturę, a jak wiadomo, ciepłe powietrze zawsze ucieka do góry. Gdy ciepło przedostaje się przez atmosferę, częściowo blokują je obecne tam gazy cieplarniane. Przez to, że więcej ciepła pozostaje pod powierzchnią atmosfery, na Ziemi robi się coraz cieplej. Proces pochłaniania promieniowania podczerwonego (którego źródłem jest powierzchnia Ziemi) przez gazy cieplarniane jest długotrwały i zależny od zawartości konkretnego gazu w atmosferze. Każdy gaz pochłania podczerwień w innym stopniu, od czego uzależniona jest ilość danej substancji w atmosferze ziemskiej.

Aby lepiej zrozumieć przyczyny efektu cieplarnianego, trzeba przyjrzeć się zarówno emisjom związanym z działalnością człowieka, jak i naturalnym procesom zachodzącym w atmosferze. Gazy cieplarniane to czynnik powodujący efekt cieplarniany. Przyczyny ich powstawania leżą w działalności człowieka na Ziemi, a także w zjawiskach naturalnych. Wśród gazów znajdują się m.in. dwutlenek węgla czy podtlenek azotu. Powstają one np. wskutek działań przemysłowych, transportowych, nowoczesnego rolnictwa i wielu, wielu innych.

Puść w obieg

Masz niepotrzebne książki, ubrania, buty, elektronikę lub zabawki w dobrym stanie?

Spakuj je i Puść w Obieg za darmo przez Paczkomat!

Efekt cieplarniany a zmiany klimatu

Warto uświadomić sobie, że sam efekt cieplarniany jest w rzeczywistości zjawiskiem pozytywnym, ponieważ wpływa na kształtowanie się klimatu całej Ziemi i umożliwia życie na powierzchni planety. Gdyby nie warstwa z atmosfery i gazów, które otaczają całą Ziemię, planeta byłaby znacznie chłodniejsza – do tego stopnia, że nie bylibyśmy w stanie na niej funkcjonować. Niestety wskutek intensywnej działalności człowieka nagromadzenie gazów jest tak wielkie, że blokuje ono przestrzeń potrzebną do wydalania ciepła poza atmosferę. Dlatego mamy dziś do czynienia z globalnym ociepleniem klimatu.

Zmiany klimatu i rosnąca temperatura spowodowane działalnością ludzi to m.in. topnienie lodowców, migracje zwierząt, anomalie pogodowe (powodzie, skrajne upały) czy wzrost poziomu wód mórz i oceanów. Niesie to ze sobą fatalne skutki dla człowieka, ponieważ wraz z kolejnymi falami upałów coraz więcej ludzi będzie zmuszonych do tzw. migracji klimatycznej. Ponadto za sprawą wzrostu temperatury i liczby susz powstaną braki w zapasach wody pitnej i żywności.

Czy da się powstrzymać efekt cieplarniany?

Zarówno efekt cieplarniany, skutki tego zjawiska, jak i zmiany klimatu da się powstrzymać. Wymaga to jednak ogromnej mobilizacji i zaangażowania właściwie całego świata. Aby chronić Ziemię, warto zacząć już od codziennych czynności. Gazy cieplarniane powodowane są m.in. poprzez spaliny samochodów. W drodze do pracy czy szkoły warto zatem stawiać na rower, a także komunikację miejską. Rozkład odpadów, a w szczególności plastiku, także przyczynia się do problemu, zwiększając ilość emitowanych gazów cieplarnianych. Można temu zapobiegać, unikając plastikowych reklamówek i innych produktów (rurek, sztućców itp.), a także segregując śmieci. Segregacja pozwala na ponowne wykorzystanie plastiku, szkła czy papieru, przez co znacznie mniejsza ilość gazu ulotni się do atmosfery.

Ogromną rolę w powstrzymywaniu skutków efektu cieplarnianego ma dieta człowieka. Powinno się jak najbardziej minimalizować spożycie produktów pochodzenia zwierzęcego, ponieważ hodowla zwierząt na mięso, mleko czy sery wymaga ogromnych ilości zużywanej wody, a poszerzające się tereny hodowli sprawiają, że kolejni producenci wycinają lasy w celu zagospodarowania terenu na nowe zakłady. Także stosowanie sztucznych nawozów w gospodarstwach nie wpływa pozytywnie na stan atmosfery, dlatego warto wybierać produkty z lokalnych, ekologicznych gospodarstw. Warto poruszyć także kwestie energii, ponieważ węgiel zużywany do ocieplania domów czy elektrownie węglowe wytwarzają ogromne ilości gazów cieplarnianych. Rezygnacja z węgla jest właściwie konieczna. Możliwymi alternatywami dla tego surowca są m.in. pompy ciepła czy panele fotowoltaiczne.

Jakie skutki może wywołać efekt cieplarniany?

Efekt cieplarniany – przyczyny i skutki zjawiska omówione powyżej to oczywiście nie wszystko, co można powiedzieć o emisji gazów cieplarnianych. Wśród konsekwencji bardzo dużą rolę odgrywa susza, która niesie ze sobą nie tylko braki wody, ale także wpływa na żyzność gleb. Zaburzenie płodności ziemi przyczyni się do zmniejszenia ilości otrzymywanych plonów, a co za tym idzie – pożywienia. Poza wspomnianymi wcześniej powodziami i falami upałów niebezpieczne okazują się także coraz częściej występujące bardzo porywcze wiatry.

Codzienne życie a efekt cieplarniany, czyli co możemy zrobić?

Nasz styl życia ma spory wpływ na efekt cieplarniany. Wiadomo już, jak ogromną rolę odgrywa dieta ograniczająca produkty pochodzenia zwierzęcego, dbanie o minimalizowanie ilości zużywanego plastiku czy segregacja śmieci.

Efekt cieplarniany, schemat działania tego zjawiska oraz potencjalne metody jak mu zapobiec, są dość zrozumiałe. Aktualnie najważniejsze jest to, by wszyscy ludzie pojęli jak najlepiej, że działalność człowieka niesie negatywne skutki dla klimatu i znacząco wpływa na przyszłość każdego z nas. Zawalcz o dobro swojej planety!