Nauka ekologii dla dzieci – od czego zacząć?

Ostatnio dużo mówi się o negatywnych zmianach zachodzących w środowisku naturalnym. Z tego powodu pojęcie ekologii kojarzy nam się głównie z walką o lasy i czyste powietrze – jednak to zdecydowanie nie wszystko. Bardziej lub mniej dokładna definicja słowa ekologia jest nam wszystkim bardzo dobrze znana, jednak jak w przystępny sposób przedstawić ją dzieciom? Od czego zacząć? Z pozoru skomplikowane tematy wcale nie muszą takie być!

Co to jest ekologia? Prosta definicja dla dzieci

Życie w bardziej świadomy sposób, z poszanowaniem otaczającej przyrody nabiera coraz większego znaczenia. Zauważamy negatywne skutki oddziaływania człowieka na planetę, co bez wątpienia wpłynie na codzienność przyszłych pokoleń. Staramy się więc zachowywać bardziej ekologiczną postawę i co rusz wprowadzamy nowe sposoby na funkcjonowanie w otaczającym świecie w zgodzie z naturą. Warto już od najmłodszych lat rozmawiać z dziećmi o przyrodzie oraz zaszczepiać w nich pozytywne nawyki związane z dbaniem o środowisko. Wbrew pozorom nasze pociechy rozumieją więcej, niż mogłoby się wydawać. Potrzeba tylko bardziej przystępnego języka i łatwych pojęć. Czym więc jest ekologia? Najprościej rzecz ujmując: ekologia to wszystko, co nas otacza – rośliny, zwierzęta, środowisko oraz nasz kontakt z przyrodą. W tej definicji musimy zawrzeć też wszystkie proste działania, które pomagają utrzymać dobrą atmosferę otoczenia, takie jak: segregowanie śmieci, unikanie środków chemicznych, oszczędność prądu czy nieśmiecenie. Ze względu na coraz większą degradację środowiska termin „ekologia” rozszerza się na działania, które podejmujemy w intencji ochrony natury i zbudowania lepszych relacji z otaczającym światem.

Dlaczego nauka ekologii od najmłodszych lat jest ważna?

Odpowiednio prowadzona edukacja ekologiczna ma na celu zbliżenie dziecka do przyrody oraz nauczenie go właściwego podejścia do świata roślin i zwierząt. W ten sposób możemy wychować świadomych i wrażliwych na otoczenie dorosłych, którzy okazują szacunek środowisku. Do głównych celów nauki o ekologii zaliczamy:

• branie odpowiedzialności za naturę,
• budzenie zainteresowania ważnymi kwestiami ekologicznymi, ale również społecznymi, ekonomicznymi czy politycznymi,
• tworzenie proekologicznych wzorców zachowań,
• umożliwianie zdobywania wiedzy oraz umiejętności koniecznych dla ochrony środowiska,
• uzmysłowienie, jak ważne jest dbanie o przyrodę i najbliższe otoczenie.

Ekologia w codziennym życiu dzieci – kontakt z naturą

Często zastanawiamy się, jak zacząć naukę ekologii. W jaki sposób przystępnie przedstawić ją najmłodszym? W pierwszej kolejności warto porozmawiać z pociechą i w prostych słowach objaśnić, czym zajmuje się ekologia. Trzeba zapytać dziecko, czy ma jakieś skojarzenia z tym pojęciem i wytłumaczyć aspekty, które są dla niego niezrozumiałe. W ekologicznym wychowaniu istotny będzie regularny, bezpośredni kontakt z przyrodą. Dzięki obserwacji, eksperymentowaniu i samodzielnemu badaniu dzieci najlepiej poznają otaczający świat. Nabiorą też wrażliwości na rośliny i zwierzęta – nauczą się szanować każdy żywy organizm. Spacerując ze swoją pociechą, można bawić się w nazywanie spotykanych gatunków. Frajda gwarantowana, a przy okazji uda nam się przemycić trochę praktycznej wiedzy. Warto też wspólnie z dzieckiem sadzić kwiaty, zioła, warzywa lub owoce – w zależności od miejsca, jakim dysponujemy i od pory roku.

Nauka ekologii dla dzieci – proekologiczne czynności

Najmłodsi bardzo szybko przyswajają nową wiedzę o ekologii, ponieważ nie oceniają i od razu przechodzą do aktywnego działania. Maluchy raz-dwa rozpoznają plastik, szkło czy papier – oczywiście na początku należy udzielać potrzebnych wskazówek. Segregacja odpadów razem z pociechą to bardzo dobry pomysł, żeby kształtować ekologiczną postawę. Poniżej podajemy inne przykłady działań, w które z powodzeniem zaangażujemy dzieci:

• oszczędzanie wody, np. poprzez zakręcanie wody podczas mycia zębów lub mycia naczyń;
• ograniczanie używania plastiku – niekupowanie plastikowych słomek, sztućców jednorazowych czy butelek z wodą – lepiej wybrać bidon;
• świadome spędzanie czasu na świeżym powietrzu;
• odpowiedzialne zakupy – częstsze wybieranie produktów ekologicznych i lokalnych;
• gaszenie światła, gdy wychodzimy z pokoju;
• sprzątanie po swoim psie podczas spacerów;
• pakowanie zakupów do materiałowych siatek zamiast plastikowych jednorazówek;
• niemarnowanie jedzenia – z resztek nierzadko można przygotować wyśmienite smakołyki, np. pożywną zapiekankę lub sałatkę;
• ładowanie zmywarki do pełna;
• robienie własnych przetworów i angażowanie w cały proces pociechy;
• czyszczenie szmatką z mikrofibry i wodą;
• przerabianie starych, zużytych ubrań na ściereczki;
• korzystanie ze schodów zamiast windy.

Dzieci doskonale zdają sobie sprawę z tego, czym jest ekologia. Używanie prostej definicji pomoże im lepiej zrozumieć to zagadnienie i przejść do działania. Każdy z nas niezależnie od wieku może przyczynić się do poprawy otaczającego świata – trzeba o tym pamiętać.