Rodzaj działalności gospodarczej – jaką formę wybrać?

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej to marzenie wielu osób stawiających pierwsze kroki na rynku pracy lub mających już doświadczenie w świadczeniu obowiązków dla innych osób i firm. Przed podjęciem decyzji o pracy wyłącznie na własny rachunek lub zmianie formy spółki należy jednak rozważyć, kiedy się to opłaca. Sprawdź, jakie są rodzaje działalności gospodarczej i wybierz ten, który najbardziej odpowiada Twoim potrzebom.

Rodzaj działalności gospodarczej – co musisz wiedzieć przed decyzją?

Polskie prawo przewiduje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej zarówno samodzielnie, jak i ze wspólnikami. Pierwszy sposób świadczenia usług, nazywany również umową B2B (ang. business to business, czyli współpraca dwóch przedsiębiorstw) jest coraz popularniejszy w wielu branżach. Istnieją jednak sytuacje, w których lepszym rozwiązaniem jest pozostanie pracownikiem etatowym.

W innym położeniu znajdują się osoby, które chcą prowadzić interes ze wspólnikami lub których indywidualny biznes zaczął generować wysokie przychody. W takich przypadkach typ działalności gospodarczej z czasem może się zmienić. To, jaką formę przyjmie przedsiębiorstwo, będzie zależało od wysokości kapitału. Co więcej, wraz z transformacją jednego typu spółki w drugi pojawiają się nowe obowiązki oraz zmienia zakres odpowiedzialności właściciela lub wspólników.

Współpraca z firmą taką jak InPost może być kluczowa, szczególnie w przypadku rozwoju biznesu, który wymaga dostępu do zaawansowanych usług logistycznych. Zawarta umowa współpracy z InPost daje przedsiębiorcom możliwość optymalizacji procesów wysyłkowych i zwiększenia efektywności operacyjnej.

Sprawdź Abonamenty dla firm

Prowadzisz firmę? Wysyłasz wiele paczek miesięcznie? Zaoszczędź na wysyłce z InPost! Różnorodność oferty sprawia, że jest to rozwiązanie zarówno dla małych, jak i dużych firm.

Poznaj pełną ofertę Abonamentów i podpisz umowę online.

Indywidualna działalność gospodarcza – co to takiego?

Samozatrudnienie to obecnie najpopularniejszy rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Nic dziwnego, ponieważ wielu osobom fizycznym naprawdę się on opłaca. Warunkiem doświadczenia korzyści ze współpracy w ramach B2B są przede wszystkim odpowiednio wysokie przychody uzyskiwane od partnera biznesowego będącego de facto pracodawcą. Rekompensują one koszta prowadzonej działalności, wynikające z konieczności opłacania podatków i składek na ubezpieczenia społeczne.

Indywidualna forma działalności gospodarczej daje największe korzyści, gdy rozpoczyna się pracę dla nowej firmy. W takim przypadku przedsiębiorca może liczyć na skorzystanie z tzw. ulgi na start, dzięki której przez pół roku nie trzeba opłacać składek na ubezpieczenie społeczne oraz tzw. Małego ZUS-u, czyli preferencyjnych stawek dla przedsiębiorców osiągających niewielkie przychody. Takich przywilejów nie mają osoby decydujące się na założenie działalności i kontynuację pracy dla dotychczasowego pracodawcy.

Warto pamiętać, że wbrew często słyszanym opiniom, rejestracja działalności gospodarczej nie wymaga spełnienia przesadnie wielu formalności. Początkujący przedsiębiorca powinien najpierw udać się do urzędu gminy lub miasta, by uzyskać wpis do ewidencji gospodarczej. Niezbędna jest także wizyta w oddziale Głównego Urzędu Statystycznego, który wyda numer REGON. Kolejne organy administracji, którym trzeba zgłosić fakt założenia firmy, to urząd skarbowy, ZUS i Sanepid. Przedsiębiorca zobowiązany jest również do założenia konta firmowego w banku.

Przed zgłoszeniem się do urzędów trzeba też wiedzieć, jakie są profile działalności gospodarczej. Do każdej przypisany jest kod informujący o tym, czym zajmuje się samozatrudniony. Wybór oznaczenia Polskiej Klasyfikacji Działalności to obowiązek prawny każdego przedsiębiorcy. Wszystkie kategorie opublikowane są na stronie rządowej, dzięki czemu bez kłopotu można wyszukać odpowiedni rodzaj działalności w PKD.

Jakie są rodzaje spółek i czym się charakteryzują?

Prowadzenie działalności gospodarczej w co najmniej dwie osoby wymaga zarejestrowania spółki. Małe przedsiębiorstwa mogą skorzystać z uproszczonych form prowadzenia księgowości, a tym samym ograniczać koszty funkcjonowania biznesu. Rodzaj działalności przedsiębiorstwa zależy m.in. od jej obrotów. Wpływa też na zakres odpowiedzialności wspólników.

Spółka cywilna

Spółka cywilna to najprostszy rodzaj działalności usługowej lub wytwórczej. Każdy ze wspólników wnosi do niego własny majątek. Zaletą tego typu organizacji są niskie koszta rejestracji. Nie trzeba ponosić kosztu opłaty usługi notariusza poświadczającego założenie przedsiębiorstwa. Fakt ten wystarczy zgłosić do urzędu miasta lub gminy. Ponadto wspólnicy mają do wyboru wszystkie rodzaje opodatkowania VAT, co zmniejsza wydatki na księgowość. Prawo do reprezentowania firmy mają wszyscy wspólnicy.

Prowadzenie spółki cywilnej wiąże się jednak z dużą odpowiedzialnością. Ten rodzaj działalności firmy staje się problematyczny w sytuacji zadłużenia. Wówczas wierzyciele mogą zażądać egzekucji należności zarówno z majątku przedsiębiorstwa, jak i prywatnych pieniędzy, nieruchomości i innych dóbr materialnych wspólników. Należy także pamiętać, że jeśli obroty z ostatnich dwóch lat osiągnęły wartość co najmniej 800 tys. euro netto, spółkę cywilną należy przekształcić w jawną.

Spółka partnerska

Podobna w formie i zakresie odpowiedzialności jest spółka partnerska. Także i tu reprezentować firmę mogą wszyscy wspólnicy. W przypadku przedsiębiorstw kapitałowych istnieje możliwość powołania zarządu. Do tak zorganizowanego przedsiębiorstwa zastosowanie mają regulacje Kodeksu Spółek Handlowych, a nie Kodeksu Postępowania Cywilnego, tak jak ma to miejsce w przypadku spółek cywilnych.

Wniosek o rejestrację przedsiębiorstwa założyciele zobowiązani są złożyć do Krajowego Rejestru Sądowego. Cele i rodzaje działalności gospodarczej tego typu ograniczają się zazwyczaj do takich obszarów gospodarki jak prawo i medycyna. Innymi słowy, wspólnikami w takich firmach są głównie przedstawiciele wolnych zawodów. Tak jak osoby prowadzące spółkę cywilną, zobowiązani są odpowiadać przed wierzycielami całym swoim majątkiem.

Spółka jawna

Spółki cywilne, partnerskie i jawne to pod wieloma względami dość podobne rodzaje działalności gospodarczej. Nie są osobami prawnymi, a wspólnicy wnoszą do nich swoje środki finansowe. Forma jawna, tak jak partnerska, podlega przepisom Kodeksu Spółek Handlowych. Firmę należy ponadto zarejestrować w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przedstawicielami przedsiębiorstwa są wszyscy założyciele. Mogą oni wybrać spośród siebie osoby uprawnione do reprezentowania spółki. Nikt za to nie może stracić tej możliwości, z wyjątkiem sądu, który może orzec taki zakaz.

Przewagą spółki jawnej nad cywilną i partnerską jest bardziej ograniczona współodpowiedzialność majątkowa wspólników. Egzekucja wierzytelności w pierwszej kolejności dotyczy majątku firmy. Dopiero brak możliwości odzyskania wierzytelności skutkuje zajęciem prywatnych środków właścicieli. Co więcej, zgodnie z określeniem tej formy działalności gospodarczej, wymagana jest jawność. Pełna nazwa przedsiębiorstwa, wpisana do KRS, musi zawierać imię i nazwisko przynajmniej jednego ze wspólników.

Spółka komandytowa

Listę mniejszych rodzajów działalności gospodarczej zaliczanych do usług i wytwórstwa dóbr zamykają firmy reprezentowane przez wspólników zwanych komandytariuszami. Tak samo, jak w przypadku spółek partnerskich i jawnych, przedstawicielami tych komandytowych mogą być wszyscy współwłaściciele lub wybrany przez nich prokurent.

Ta forma działalności jest popularna ze względu na bezpieczniejsze ramy zobowiązań finansowych. Współwłaściciele sami ustalają kwotę, którą w razie konieczności mogą wyegzekwować wierzyciele. Nie oznacza to, że spółka komandytowa to złoty środek. Prawo zobowiązuje komandytariuszy do prowadzenia szczegółowej księgowości. Wykonywanie tego obowiązku w małych firmach może okazać się zbyt kosztowne, przez co lepszym wyjściem będzie założenie spółki cywilnej, partnerskiej lub jawnej.

Rodzaj działalności gospodarczej – kiedy skorzystać z pomocy prawnika?

Większe przedsiębiorstwa wymagają bardziej skomplikowanych metod organizacji. Wiążą się one także z wyższymi kwotami prowadzenia biznesu. W zależności od tego, co to jest za rodzaj działalności gospodarczej, wymagana może być okresowa lub stała obsługa prawna. Dotyczy to dwóch typów spółek – z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Ograniczona odpowiedzialność w przypadku takich spółek odnosi się do kapitału zakładowego, czyli wkładu wnoszonego przez wspólników. Ma on na celu zabezpieczenie wierzycieli przed niewypłacalnością firmy. Jego minimalna wysokość to 5 tys. zł. Co ważne, w jego skład mogą wejść nie tylko środki finansowe, ale również inne dobra materialne. Wysokość kapitału zakładowego należy obowiązkowo zawrzeć w statucie spółki, który poświadcza notariusz.

Wizyta w kancelarii notarialnej jest potrzebna jednak nie tylko po to, ale także do samego założenia spółki z o.o. Brak urzędowego dokumentu oznacza, że przedsiębiorstwo de iure nie istnieje. Innymi słowy, jego ewentualna działalność jest nielegalna. Właściciele są ponadto zobowiązani do prowadzenia pełnej, a nie uproszczonej księgowości.

Spółka akcyjna

Największe przedsiębiorstwa z zakresu działalności przemysłowej, usługowej, handlowej i innej często decydują się wejść na giełdę. Emisja akcji poświadczających prawo do części lub całości własności firmy daje niedostępną innym typom spółek możliwość. Jest nią szansa na pozyskanie środków finansowych od akcjonariuszy. W zamian za wkład finansowy przedsiębiorstwo zobowiązuje się do zwiększania zysków wypłacanych im w formie dywidend.

Spółkę akcyjną należy powołać u notariusza. Na ogół szeroki zakres działalności gospodarczej powoduje, że minimalny kapitał zakładowy to 100 tys. zł. Prawo ściśle definiuje także legalnych reprezentantów firmy. Są nimi członkowie zarządu wybierani przez radę nadzorczą. Co ważne, akcjonariusze nie odpowiadają przed wierzycielami własnym majątkiem. Prawne i księgowe zawiłości powodują, że spółki akcyjne na ogół korzystają ze stałych usług kancelarii prawnych i biur rachunkowych. Często zamiast outsourcingu usług wybierają stworzenie własnych działów zajmujących się obsługą prawną i finansową.

Czy można zmienić rodzaj działalności po jej założeniu?

Zmiana rodzaju działalności gospodarczej jest nie tylko możliwa, ale czasem konieczna. Najprostszy sposób to likwidacja jednoosobowej firmy i założenie spółki z inną osobą fizyczną. Inne, korzystniejsze finansowo wyjście, stanowi wniesienie do spółki aportu, czyli wkładu niepieniężnego. Może być nim całe przedsiębiorstwo. Jeśli właściciel zrobi to przed formalną likwidacją działalności, nie musi płacić podatku VAT od spisu z natury. Pod tym określeniem kryje się np. wyposażenie firmy i sprzedawane przez nią towary.

Działalność gospodarczą można również sprzedać spółce będącej osobą prawną. W tym przypadku należy jednak zapłacić podatek dochodowy. Ostatni sposób to przekształcenie jednoosobowej firmy w spółkę kapitałową. W przeciwieństwie do konieczności przekształcenia spółki cywilnej o obrotach powyżej 800 tys. euro netto w jawną wszystkie inne metody są dobrowolne.

Odpowiedź na pytanie, jaki rodzaj działalności wybrać, jest dość prosta. W przypadku ograniczonych dochodów wystarczy firma jednoosobowa, spółka cywilna, partnerska lub jawna. Wyższe koszta prowadzenia spółek komandytowych i z ograniczoną odpowiedzialnością powodują, że o zmianie formy prawnej przedsiębiorstwa warto pomyśleć, dopiero gdy osiągnie ono sukces. Najważniejsze, że dzięki dużej różnorodności każdy może dopasować typ działalności do swoich możliwości i potrzeb.