Podatki w Polsce i za granicą

Każde państwo charakteryzuje się odmiennym systemem podatkowym. W jego skład wchodzą zarówno podatki korporacyjne (CIT), osobiste (PIT), jak i podatki od wartości dodanej (VAT). Różnice między poszczególnymi systemami dotyczą przede wszystkim wysokości stawki opodatkowania. Jak na tle sytuacji podatkowej w innych krajach wypada Polska?​​​​​​​

Nie da się ukryć, że polskiemu systemowi podatkowemu daleko do ideału. Zazwyczaj Polacy narzekają nie tylko na wysokie stawki, ale również skomplikowane i nieprzejrzyste przepisy, które go regulują. Obecną sytuację oraz to, jak nasz kraj wypada na tle innych państw Europy, można stale monitorować, dzięki corocznym zestawieniu, przygotowywanym przez międzynarodowe instytucje.

Podatki w krajach europejskich według Mazars

Od ośmiu lat coroczny raport, dotyczący systemów podatkowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, publikuje międzynarodowa firma audytorsko-doradcza Mazars. Uwzględnia on sytuację 21 krajów, podsumowując wszelkie zmiany, zachodzące na płaszczyźnie podatkowej oraz wskazuje dominujące trendy. W badaniu zawarte są również informacje na temat: kosztów pracy, podatków pośrednich, podatku dochodowego od osób prawnych oraz cen transferowych na rynkach objętych analizą.

Z najnowszego raportu, opublikowanego w 2020 roku wynika, że opodatkowanie dochodu w Polsce jest wyższe niż średnia unijna. Podobnie prezentuje się sytuacja w przypadku stawki VAT. Zestawienie informuje także, iż w bieżącym roku tendencja spadkowa w dalszym ciągu będzie dotykać wartości podatków i składek, związanych z dochodami, jak również podatków od zatrudnienia.

Istotnym wnioskiem z raportu Mazars jest również fakt, że kraje europejskie w dalszym ciągu nie mają spójnego podejścia do opodatkowania dochodów. W zależności od kraju, na podatników nakładany zostaje albo zryczałtowany podatek dochodowy, albo jego progresywne stawki.

Widoczne są także różnice dotyczące średniej płacy czy ponoszonych kosztów pracy. Regionalna średnia tych drugich wynosi około 160 proc. kwoty wynagrodzenia netto. W tym aspekcie różnice między najwyższą a najniższą wartością przekraczają aż 30 punktów procentowych. Podobny dysonans można dostrzec także w przypadku stawki podatku CIT – w regionie różnica ta wynosi ponad 20 punktów procentowych (wahają się one bowiem od 9 do 33 proc.).

Systemy podatkowe – raport Tax Company

Tax Company to międzynarodowa fundacja, która zajmuje się porównywaniem systemów podatkowych w 36 państwach, należących do OECD, czyli Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Zaobserwowana przez fundację zależność jasno określa, iż pierwsze miejsce w rankingu systemów podatkowych nie jest determinowane wyłącznie najniższą stawką podatku.

Aby znaleźć się na podium, należy bowiem osiągnąć konkurencyjność podatkową nie tylko w sferach PIT, CIT czy VAT, ale również uwzględniając podatek od nieruchomości, wysokość ulg podatkowych, złożoność przepisów, czy ilość czasu, którą państwo potrzebowało, by dostosować się do nowych regulacji.

Jeżeli chodzi o ogólną klasyfikację, pierwsze miejsce wśród krajów OECD zajmuje Estonia, gdzie  podatki zarówno PIT, jak i CIT wynoszą 20 proc. Tuż za nią uplasowała się Nowa Zelandia oraz Litwa. W generalnym zestawieniu na ostatnich trzech pozycjach znajdują się kolejno: Włochy, Polska i Francja.

Oznacza to, iż nasz system podatkowy jest jednym z najmniej korzystnych na świecie.

Niemniej jednak sytuacja Polski o wiele lepiej prezentuje się w poszczególnych przypadkach: w zakresie podatku PIT zajmuje ona 9 miejsce, a w CIT – 13. Na ostatniej pozycji zaś uplasowała się Francja, ze stawką podatku CIT w wysokości 35 proc. Dodatkowo to kraj, który zamyka tabelę fundacji Tax Company. Wpływa na to nie tylko podatek CIT, ale również wysoki podatek PIT, od nieruchomości czy od transakcji finansowych.

Różnorodność systemów podatkowych

Bez wątpienia główną różnicą między systemem podatkowym w Polsce i za granicą są obowiązujące stawki opodatkowania. Jednak ogromną rolę w całym procederze odgrywa również sama ilość podatków, nakładanych na podatników. Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwa z całego świata, złożoność systemu podatkowego określa się na podstawie liczby płatności z tytułu podatków wnoszonych przez firmy oraz czasu potrzebnego na dostosowanie się do nowych regulacji.

Średnia liczba zobowiązań podatkowych we wszystkich krajach uwzględnionych w raporcie OECD wynosi 8. Obecnie mianem krajów o największej liczbie wymaganych podatków określa się Izrael, Japonię oraz Włochy. Z kolei najmniej obowiązuje w Meksyku i Norwegii. W Polsce mamy kilkanaście rodzajów podatków, co plasuje nas powyżej średniej.

Jeżeli chodzi o czas dostosowywania się do nowych regulacji, najszybciej zachodzi to w takich krajach, jak Estonia, Irlandia czy Szwecja. Z przystosowaniem do bieżących przepisów najgorzej radzą sobie Izrael, Meksyk czy USA. Mając na uwadze wyłącznie normy, dotyczące podatku PIT można stwierdzić, iż wprowadzanie ich w życie najszybciej odbywa się w Luksemburgu. Najdłużej zaś trwa we Włoszech. W przypadku dostosowywania się do regulacji podatku VAT, ostatnie miejsce zajmuje Polska, z kolei najszybciej udaje się to Szwajcarom.

Źródła 

https://pol.mazars.pl/Strona-glowna/Aktualnosci/Nasze-publikacje/Raport…;

https://www.oecd.org/poland/publicationsdocuments/reports/ 

https://home.kpmg/pl/pl/home/insights/2020/11/tax-alert-raporty-oecd-do…